واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )

342

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )

مىگويد كه قريهء هرواز در رستاق مزداخكان بر كرانهء رود قرار داشته . همهء قراء ياد شده مستحكم بوده‌اند . در مورد محال پائين‌تر از مزداخكان نقاط و مسافات زير ذكر شده است : مزداخكان درسان 2 منزل كردر 1 مرحله جووكان [ جووقان ؟ ] 2 منزل براتگين 1 مرحله كرانهء درياچه [ درياى خوارزم ؟ ] 1 مرحله ميان مزداخكان و كردر جادهء ديگرى كه درازاى آن [ با آن ديگر ] يكى بوده ذكر شده است بدين شرح : وردرغ ( ؟ ) 1 مرحله كردر 1 مرحله استخرى « 1 » مسافت از درخاس تا كردر را فقط يك روز راه و از كردر تا براتگين دو روز راه مىشمارد . تشخيص اولى بىشك نادرست است . فاصلهء خوجيلى تا كرانهء درياى آرال [ درياى خوارزم ] يعنى از طريق قنقرات تا مصب تالديك ( نزديك 150 ورست ) مطابق است با پنج روز راه . اگر شاخهء اصلى رود در آن زمان به آىبوغير مىريخته پس مىبايست مسافت كمترى ذكر شده باشد . از آنجائى كه جغرافيون هيچ اطلاعى دربارهء دلتاى آمودريا و تعداد و موضع شاخه‌هاى آن به دست نمىدهند گمان نمىرود كه تعيين مواضع فلان يا به همان نقطه ممكن و مقدور باشد . كسى كه با محل آشنا باشد شايد بتواند

--> ( 1 ) - استخرى ، 341 .